Cuộc thi viết truyện

Tháng củ mật

Tháng Chạp còn gọi là tháng “củ mật”. Tôi cũng chẳng biết tên gọi này có từ bao giờ chỉ biết rằng lúc bé đã được ông bảo là như vậy. Củ mật cũng chẳng phải là loại củ gì đó như củ khoai, củ sắn.

Tháng Chạp trời hay mưa bay lất phất, gió rét tê tái, cái lạnh ngọt ngào kéo dài âm ỉ thấm dần qua từng lớp áo ngấm vào từng làn da thớ thịt khiến người người cứ xuýt xuýt xoa xoa. Tháng Chạp còn là tháng của nhưng đợt gió mùa đông bắc. Mỗi khi cơn gió tràn về những hàng cây sau vườn lại rung cành tung lá gầm rít liên hồi trong những đêm khuya làm ta thao thức; ngọn gió như chiếc chổi cuốn bay những rác lá trên đường đi mà chỉ còn lưu lại những vệt gió quét dọc hai bên mép đường; gió táp mặt người đi, thốc cả vào lòng người. Và mỗi lần gió mùa đông bắc tràn về mẹ lại thường nhắc nhở mặc ấm, đội mũ, quàng khăn để phòng cảm lạnh.

Tháng Chạp đến nghĩa là tết lại sắp về. Cho nên tháng Chạp còn là tháng chuẩn bị cho đoàn tụ gia đình, đón chờ một mùa xuân yêu thương. Nhưng tháng Chạp cũng là tháng của công việc, mọi người ai cũng tất bật, hối hả để lo cho cái tết được đầm ấm yên vui. Ngay từ giữa tháng những xe chở lá dong làm bánh chưng từ vùng ngược đã về kín chợ, dân làng lo xa, thường mua trước để tìm được lá đẹp. Lá dong mua xong về được rửa sạch, lau khô và bó tròn vào cột nhà cho tới ngày làm bánh mới cởi ra. Tháng Chạp đến lạ, thời gian vẫn thế nhưng sao cảm giác trôi đi rất nhanh. Loanh quanh chỉ vài phiên chợ là hết tháng. Chợ phiên ngày tết thật thích. Thích nhất là xem chợ, chọn tranh ngũ quả, mua đôi câu đối, mân mê mai thế, đào hoa cùng vài ba khóm cúc... để trang hoàng nhà cửa.

Tháng Chạp còn gọi là tháng “củ mật”. Tôi cũng chẳng biết tên gọi này có từ bao giờ chỉ biết rằng lúc bé đã được ông bảo là như vậy. Củ mật cũng chẳng phải là loại củ gì đó như củ khoai, củ sắn. Ông tôi rất giỏi chữ Hán, ông giảng giải cho tôi rằng “củ mật” theo tiếng Hán có nghĩa là kiểm tra kiểm soát mọi thứ cẩn thận, không để lộ bí mật của cải, tài sản nhằm phòng trộm cắp. Ông bảo ngày tết mọi người trong khi tất bật, hối hả với công việc làm ăn cuối năm thì hay bị sơ ý trong việc phòng gian bảo mật nên kẻ gian thường hay lợi dụng sự sơ ý này để ra tay trộm cắp. Tôi nhớ có năm ông cậu đi bộ đội được nghỉ phép về ăn tết cùng gia đình. Ngày ấy tiền lương đâu có như bây giờ, cậu mang được mảnh vỏ chăn con công. Để có tiền tiêu cậu phải đem ra chợ bán. Chẳng hiểu đem ra chợ bán mua thế nào mà lại bị kẻ gian lấy trộm mất. Đến trưa cậu đi về mặt buồn buồn cả nhà ai buồn cười. Mọi người ai cũng bảo sĩ quan đi trận chỉ biết cầm súng không biết cầm tiền nên về đi chợ bị kẻ gian lấy trộm mất cũng phải thôi. Cậu chỉ biết cười trừ một cách hiền lành như cái bản tính của cậu mà thôi.

Tháng Chạp hồi xưa rét lắm, nhưng về quê, đêm ba mươi năm nào ông cũng cho tôi ra đình xem tế Thánh. Hồi ấy còn bé cũng chẳng hiểu tế lễ là gì chỉ thấy trông chiêng kèm sáo thổi ầm ĩ liên hồi, các cụ đứng lên xụp xuống đi lại vào ra lên lên xuống xuống trong bộ đồ xanh xanh đỏ đỏ, đội mũ đi hài xúng xa xúng xính. Trông cảnh ấy thật vui nhộn, thế là thích. Tế xong lại được các cụ chia lộc. Lộc chỉ là phẩm oản xôi trắng xinh xinh như cốc nước. Chẳng hiểu sao đến bây giờ ăn oản nhà Thánh vẫn thấy dẻo và ngon đến kì lạ. Tế đình xong hai ông cháu về nhà và cũng là thời khắc giao thừa. Ông lại sửa soạn khăn xếp áo the làm lễ thiên địa ngoài sân, rồi vào nhà khấn lạy mời tết gia tiên. Và thế là tháng Chạp đi qua để chuyển sang tháng Giêng của một mùa xuân mới. Tháng Chạp ấy khép lại và trở thành xưa cũ chỉ trở về trong hoài niệm như một miền kí ức xa xôi.

Tháng chạp năm nay, biết có còn cái lạnh của mùa đông hay không? Nhưng thôi, chỉ cần có cái nắng vàng hanh hao cuối ngày cùng cũng đủ gợi lại những hoài niệm thời xưa cũ rồi. Ta lớn lên cùng với tháng Chạp. Tháng Chạp, một đoản khúc của thời gian nhưng là một quãng thời gian để lại nhiều sâu lắng nhất trong mỗi cuộc đời. Tháng Chạp là tinh hoa của trời đất, là khi ta muốn dang rộng đôi tay của mình mà ôm trọn cả đất trời tháng Chạp yêu thương.

Nguyễn Hào

a116
loading...

Tin cùng chuyên mục

loading...